Top 8 # Xem Nhiều Nhất Triệu Chứng Bị Zona Mới Nhất 2/2023 # Top Like | Mgwbeautypageant.com

Triệu Chứng Zona Thần Kinh Và Thuốc Chữa Zona Hiệu Quả

Triệu chứng zona thần kinh và thuốc chữa zona quan tâm là điều bạn nên quan tâm bởi căn bệnh này khá phổ biến, cần có một kiến thức nền tảng để biết cách xử trí giúp tránh khỏi những tác động do bệnh gây ra.

Nguyên nhân bị zona thần kinh

Zona được gây nên bởi một loại virut mang tên Varicella zoster. Loại virut này cũng chính là nguyên nhân gây nên bệnh thủy đậu. Nếu cơ thể tiếp xúc với virut này, nó sẽ gây ngứa ngáy và loét. Tiếp đó, nó đi vào trong các tế bào thần kinh và tồn tại một thời gian ở đây chờ điều kiện thuận lợi như cơ thể mệt mỏi, suy giảm hệ miễn dịch,…sẽ hoạt động trở lại và phát triển ra các dây thần kinh cảm giác, từ đó hình thành bệnh zona.

Thêm vào đó, loại virut này gây nên bệnh thủy đậu nên người có tiền sử mắc thủy đậu ngày bé có khả năng mắc bệnh zona cao hơn so với không bị thủy đậu.

Triệu chứng zona thần kinh

Có rất nhiều người vì không biết mà hay nhầm lẫn triệu chứng zona thần kinh với bệnh giời leo. Dấu hiệu bệnh zona thường thấy:

Ban đầu xuất hiện những mảng đỏ trên da sau đó chúng cương lên thành những mụn nước khiến người bệnh cảm thấy nóng rát râm ran và ngứa ở vùng da bị zona. Những trường hợp bệnh nặng thì tại vùng da bị bệnh người bệnh sẽ thấy rất đau rát và có thể bị sốt cao, đau đầu, ớn lạnh và khó chịu ở dạ dày.

Vị trí xuất hiện zona thần kinh thường ở vùng mặt, cổ, mí mắt hoặc cũng có khi toàn thân. Thường thì bệnh sẽ xuất hiện tại một vị trí nào đó sau đó lan rộng ra nhiều vùng da trên cơ thể.

Thông thường, triệu chứng zona thần kinh sẽ xuất hiện khoảng từ 1-3 ngày trước khi phát ban đỏ với dấu hiệu ngứa râm ran, đau ở vùng da sẽ phát bệnh.

Các mụn nước do zona hình thành sẽ vỡ và chảy nước trong khoảng 7 – 10 ngày rồi khô đi và sẹo hóa.

Thuốc chữa zona thần kinh

Khi thấy đau rát và có mụn nước trên da, bạn cần đến các bác sĩ thần kinh hoặc da liễu để được khám và có phương án điều trị càng sớm càng tốt. nếu có zona thần kinh ở mắt bạn nên đến gặp bác sĩ chuyên khoa mắt để tránh nguy cơ ảnh hưởng đến thị lực.

Thuốc chữa zona thần kinh có tác dụng giúp cơ thể tăng sức đề kháng với virut đồng thời tiêu diệt virut gây bệnh. Việc sử dụng thuốc kháng sinh cần tiến hành sớm và kịp thời khi bệnh mới bắt đầu thì mới ngăn chặn được tình trạng bệnh phát triển và đạt được hiệu quả tối ưu. Thêm vào đó, thuốc còn giúp giảm một nửa nguy cơ mắc chứng đau thần kinh sau khi zona đã được điều trị khỏi. Để sử dụng thuốc bạn cần được chỉ định của bác sĩ điều trị chứ không được tự ý mua thuốc về điều trị.

Các loại thuốc chữa zona thần kinh gồm thuốc kháng virus và một số loại thuốc hỗ trợ khác.

Điều trị bệnh zona thần kinh bao gồm 2 giai đoạn: giai đoạn cấp và giai đoạn đau sau zona.

Thuốc trị zona giai đoạn cấp

Thuốc giảm đau thường có Efferalgan codein hoặc thuốc giảm đau chống viêm không corticoid với liều lượng dùng thường là: Efferalgan codein 500mg uống 3 – 4 lần/ngày, Thuốc này chống chỉ định với các trường hợp với thành phần của thuốc, người bị suy gan – thận. Thuốc giảm đau chống viêm không corticoid tiêu biểu là aspirin 1.000mg ngày uống 2 lần sau ăn. Thuốc chống chỉ định với người loét dạ dày – tá tràng và dị ứng với thành phần của thuốc.

Thuốc kháng virut dạng viên nén. Liều dùng thường là 800mg uống 5 lần mỗi ngày, mỗi lần uống cách nhau 4 giờ. Thực hiện điều trị bằng thuốc này trong thời gian 5 – 7 ngày và nên dùng ngay khi bệnh mới chớm hoặc khi xuất hiện mụn nước. Tác dụng của thuốc là giảm cường độ và thời gian đau sau zona nên càng điều trị sớm càng đạt được hiệu quả tốt. Thuốc chống chỉ định với những người mẫn cảm với thuốc. Trong quá trình sử dụng, thuốc có thể gây ra tác dụng không mong muốn như buồn nôn hoặc nôn, đau bụng, tiêu chảy, nhức đầu.

Thuốc bôi tại chỗ thường áp dụng trong thời gian mụn nước xuất hiện. Khi bôi thuốc, bạn cần giữa vệ sinh sạch sẽ vùng tổn thương, mặc quần áo thoáng mát sạch sẽ để tránh hiện tượng nhiễm trùng. NếuKhi mụn nước vỡ ra bạn có thể dùng thuốc xanh metylen chấm vào.

Tùy vào từng trường hợp cũng có thể dùng thêm thuốc kháng histamin để làm giảm ngứa tại vùng da tổn thương và giúp an thần nhẹ.

Thuốc trị zona giai đoạn đau sau zona

Amitriptylin dạng viên nén 25mg với liều dùng 25 – 75mg/ngày và chia thành 2 lần. ban đầu nên sử dụng với liều lượng thấp sau đó mới tăng dần lên. Tác dụng của thuốc là giảm đau rát nhưng cũng có thể gây ra các tác dụng phụ như: hạ huyết áp tư thế, lú lẫn, ngủ gà, miệng khô, run, bí đái, táo bón, tăng cân. Thuốc chống chỉ định với bệnh nhân glôcôm góc đóng, loạn nhịp tim, u tuyến tiền liệt, động kinh, rối loạn dẫn truyền, phụ nữ có thai.

Carbamazepin dạng viên nén 200mg với liều dùng 400 – 1.200mg mỗi ngày. Thuốc chống chỉ định với những người có nhịp tim chậm.

Clorazepam dạng viên nén 2mg dùng liều từ 1 – 4mg/ngày, thuốc chống chỉ định với những người mẫn cảm với thành phần của thuốc.

Gabapentin dạng viên nén 300mg và áp dụng liều 900mg – 2.000mg một ngày. Người dị ứng với thành phần của thuốc hoặc phụ nữ mang thai không nên sử dụng thuốc.

Thuốc bôi tại chỗ: aspirin gel, voltarel gel,… sử dụng trong khoảng 4 tuần.

Trong quá trình sử dụng thuốc chữa zona thần kinh bạn cần giữ sạch sẽ khu vực da bị mẩn đỏ. Bạn vẫn có thể tắm nhưng tại khu vực ban đỏ bạn cần vệ sinh sạch sẽ bằng xà phòng và nước. Ngoài ra bạn cũng có thể sử dụng các loại kem mát để giúp làm khô mụn nước.

Chuyên da da liễu của phòng khám Đông Phương khuyên bạn điều trị zona thần kinh bằng thuốc cần phải được bác sĩ chỉ định và bệnh nhân cần tuân thủ đúng các nguyên tắc chữa trị, chỉ dẫn về thuốc do bác sĩ đưa ra.

Triệu Chứng Của Bệnh Zona Thần Kinh

Bệnh Zona còn được gọi là bệnh giời leo và do virút Varicella Zonster gây ra (VZV).

Triệu chứng của bệnh

Hàng năm tỉ lệ người mắc bệnh Zona lên tới 1,5 – 3,0%. VZV xâm nhập vào dây thần kinh và hạch giao cảm, chúng nhân lên ở hạch rễ sau và gây viêm cấp tính. Đồng thời gây nên sung huyết và thậm chí gây hoại tử. Virút lan đi dọc theo rễ dây thần kinh cảm giác ngoại vi làm tổn thương bao Myelin gây tăng nhạy cảm ngoại vi và làm cho đau đớn, rát bỏng khủng khiếp. Cơn đau và rát bỏng dọc theo đường đi của giây thần kinh cảm giác đó chi phối.

Bệnh Zona trước khi toàn phát thường không thấy những biểu hiện đặc hiệu nào báo trước. Tuy vậy, bệnh cũng xuất hiện một số triệu chứng tương đối giống với một số bệnh nhiễm trùng hay gặp là nhiễm trùng đường hô hấp trên như sốt nhẹ, mệt mỏi, đau nhức khắp người. Tiếp đến là triệu chứng đau, rát, nhức nhối như kim châm hoặc kiến cắn, đôi khi đau dữ dội và rát bỏng, ngứa rất khó chị.

Đồng thời, vùng da này tăng nhạy cảm cho nên mỗi khi sờ vào đó người bệnh thấy đau, rát tăng lên rõ rệt. Đau có thể liên lục hoặc gián đoạn, đôi khi cơn đau khủng khiếp làm cho người bệnh phát khóc.

Sau một vài ngày tại vùng da này xuất hiện một mảng dát màu hồng đỏ rồi xuất hiện các mụn nước. Mụn nước mọc lên từng chùm, sát vào nhau, tạo thành mảng hoặc có liên kết với nhau. Có trường hợp trên một mảng da chỉ có một chùm nhưng thường là nhiều chùm mụn nước. Một số trường hợp các mụn nước mọc liên tiếp, hết đợt này đến đợt khác làm lan đầy một vùng da. Ngoài các triệu chứng sốt, đau, rát bỏng, ngứa ở vùng da bị Zona thì nổi hạch ở vùng lân cận sát với vị trí bị Zona, đặc biệt là Zona ở vùng đầu, mặt, cổ và liên sườn. Nếu bị Zona ở vùng bả vai hoặc cổ thì hạch vùng nách bên phía bả vai bị bệnh sẽ bị sưng và đau. Nếu Zona xuất hiện ở đùi hoặc cẳng chân thì có thể hạch ở vùng bẹn cùng bên chân bị bệnh sưng to, đau. Sự xuất hiện bệnh Zona trên một cơ thể NCT có thể gặp ở mắt (Zona mắt), đầu, mặt, ở cánh tay, cổ, lưng, ngực, chân. Bệnh thường chỉ xảy ra một bên của cơ thể do chúng gây tổn thương các rễ thần kinh (một bên lưng, một bên ngực, một bên mắt).

Khi bị Zona thì sau khoảng từ 2 – 4 tuần lễ, các mụn nước khô, bong vảy và tự khỏi (nếu không có bội nhiễm hoặc không có biến chứng). Nếu bị bội nhiễm, người bệnh có thể bị sốt lại và sốt cao hơn, vùng da bị Zona bị mưng mủ và có thể làm lây lan ra nhiều vùng da khác và cũng rất dễ gây nhiễm trùng máu.

Bệnh Zona không nguy hiểm đến tính mạng, tuy vậy nếu bị Zona ở mắt thì phải hết sức thận trọng, đặc biệt là gây đau dữ dội và rát bỏng. Zona mắt có thể gây viêm, loét giác mạc, hậu quả để lại là sẹo giác mạc ảnh hưởng rất lớn đến tầm nhìn và có thể gây mù lòa. Biến chứng đáng lo ngại nhất của bệnh Zona đối với NCT là gây đau nhức, rát bỏng vùng da bị Zona hàng tuần, hàng tháng, có khi kéo dài cả năm mặc dù vùng da đó đã khỏi hoàn toàn. Chính vì vậy sẽ làm cho người bệnh mệt mỏi, ăn kém, rối loạn giấc ngủ kéo dài và làm xuất hiện nhiều bệnh khác cho NCT. Tỉ lệ biến chứng đau nhức vùng da sau khi bị Zona ở NCT chiếm khoảng 1/3 số người bị bệnh. Chính sự đau nhức kéo dài ở vùng da bị Zona là do tổn thương các rễ thần kinh nên người ta gọi là Zona thần kinh.

Sau khi khỏi bệnh Zona thì VZV sẽ khu trú vào thần kinh, nằm ở sừng sau của tủy sống. Chúng thường nằm im ở đó tương tự như dạng “ngủ đông”, khi gặp điều kiện thuận lợi thì chúng lại trỗi dậy và tiếp tục gây bệnh Zona ở bất cứ vị trí nào trên cơ thể. Chính vì lẽ đó mà đa số NCT bị bệnh Zona có thể là do trong quá trình sống đã một lần bị loại VZV tấn công (gây bệnh), chẳng hạn lúc còn nhỏ đã bị bệnh thủy đậu.

Xử trí việc đau, rát như thế nào?

NCT khi nghi bị bệnh Zona cần đi khám bệnh ngay không nên chần chừ. Nơi khám tốt nhất là chuyên khoa da liễu. Cần khám càng sớm càng tốt để được điều trị sớm sẽ rất có lợi cho người bệnh vì sẽ làm giảm thời gian bị bệnh. Trọng tâm của việc điều trị bệnh Zona là giảm đau và ức chế sự phát triển của virút. Một số nhà chuyên môn khuyến cáo nên dùng phối hợp thuốc ức chế virút (acyclovir) với thuốc giảm đau (paracetamol, neurontin), kết hợp với amitriptilin (giảm lo âu, tác dụng an thần) và một số sinh tố như vitamin B1, B6, B12. Phối hợp thuốc sẽ làm hạn chế sự phát triển của virút, qua đó hạn chế sự tấn công của chúng vào thần kinh và đặc biệt làm giảm các cơn đau cho người bệnh, đồng thời làm cho người bệnh ngủ tốt hơn. Ngủ tốt hơn cũng đồng nghĩa với việc làm giảm cơn đau, tăng sức đề kháng cho cơ thể để chống lại tác nhân gây bệnh.

PGS.TS. BÙI KHẮC HẬU

LỜI KHUYÊN CỦA THẦY THUỐC Người bệnh bị Zona không được tự động hoặc nghe theo sự mách bảo của người khác mà tự mua thuốc để điều trị. Người bệnh cũng tuyệt đối không dùng kháng sinh để điều trị bệnh cho mình vì bất kỳ loại kháng sinh nào cũng không có tác dụng diệt virút, trừ khi có chỉ định của bác sĩ (tức là bệnh đã bị bội nhiễm). Cần vệ sinh da vùng bị bệnh và dùng các loại thuốc sát khuẩn mà bác sĩ kê đơn nhằm mục đích không để vùng da bị bệnh bội nhiễm vi khuẩn. Người bệnh cũng không nên quá lo lắng và cần có quyết tâm để điều trị bệnh chóng khỏi. Cần có chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt hợp lý để tăng cường sức đề kháng chống lại virút gây bệnh.

Dấu Hiệu Nhận Biết Bị Zona Thần Kinh

Bệnh Zona thần kinh là một trong nhiều bệnh ngoài da gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, dễ nhầm lẫn với một số bệnh ngoài da khác. Nắm rõ những dấu hiệu của bệnh tổ đỉa là rất cần thiết để nhận diện và điều trị sớm căn bệnh ngoài da khó chịu này.

Sơ nét về bệnh Zona thần kinh

Bệnh Zona thần kinh không hiếm gặp trong cuộc sống, có đặc điểm nổi bật là chỉ bùng phát ở người đã từng mắc bệnh thủy đậu trước đây. Thống kê hằng năm cho thấy tỉ lệ mắc bệnh Zona thần kinh dao động từ 1,2 – 3,4/1000 trường hợp. Ngoài ra, người cao tuổi, nhất là người trên 65 tuổi thường có tỉ lệ mắc bệnh cao hơn so với những độ tuổi khác.

Dấu hiệu nhận biết bị Zona thần kinh

1. Dấu hiệu trước khi bùng phát Zona thần kinh

Trước khi bùng phát Zona thần kinh, bệnh nhân thường có những dấu hiệu báo trước. Thông thường những dấu hiệu này âm ỉ và không thể hiện rõ nét. Khoảng 2 – 3 ngày trước khi có các dấu hiệu Zona thần kinh, bệnh nhân thường có các triệu chứng báo trước như:

Có cảm giác rát dấm dứt trên một số vùng da.

Bệnh nhân bị đau tại những vị trí da sắp mọc tổn thư­ơng do Zona thần kinh.

Một số triệu chứng toàn thân xuất hiện kèm theo trong thời gian này là xuất hiện cảm giác mệt mỏi, đau đầu dai dẳng và âm ỉ.

Đồng thời, quan sát các hạch ngoại vi lân cận xuất hiện các dấu hiệu sưng. Bệnh nhân cũng có thể có cảm giác đau âm ỉ tại những vị trí này.

2. Xuất hiện các tổn thương cơ bản

Sau khoảng 2 – 3 ngày từ khi có các dấu hiệu âm ỉ, bệnh nhân sẽ bắt đầu có các dấu hiệu thương tổn cơ bản trên da. Những thương tổn cơ bản của bệnh Zona thần kinh rất đa dạng, gồm có một số dấu hiệu như:

Xuất hiện các mảng đỏ trên vùng da bị Zona thần kinh.

Trên những vùng da này bắt đầu xuất hiện các bóng nước trên da. Trong các bóng nước này thường chứa đầy dịch.

Những bóng nước trên da khá dễ vỡ, thường tự vỡ sau một thời gian ngắn hoặc vỡ sau khi có các xây xát ngoài da.

Xuất hiện các đợt phát ban chạy dài từ cột sống đến thân mình, dọc theo vị trí của các dây thần kinh cột sống.

Một số bệnh nhân Zona thần kinh khi xuất hiện các tổn thương còn có các dấu hiệu phát ban trên mặt và tai.

Ngứa cũng là dấu hiệu điển hình của bệnh Zona thần kinh, thường kéo dài dai dẳng trong một thời gian nhất định.

3. Xuất hiện các dấu hiệu đi kèm

Ngoài những thương tổn cơ bản do bệnh Zona thần kinh gây ra, người bệnh còn có thể gặp phải một số dấu hiệu đi kèm, phần lớn là những dấu hiệu toàn thân, bao gồm:

Có dấu hiệu sốt hoặc sốt nhẹ âm ỉ.

Đôi khi có cảm giác ớn lạnh đột ngột dọc cột sống.

Người bệnh bị nhức đầu với nhiều mức độ nặng nhẹ khác nhau.

Cảm giác mệt mỏi, đau nhức toàn thân hoặc đau rải rác nhiều vị trí.

Có cảm giác yếu các cơ, cử động vận động khó khăn do nhức mỏi.

Một số biến chứng Zona thần kinh và lưu ý cần biết

Bênh Zona thần kinh là một trong những bệnh do virus gây ra với các thương tổn xuất hiện ngoài da. Tuy nhiên, nếu không điều trị sớm, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng đối với một số cơ quan khác. Một số biến chứng của bệnh Zona thần kinh gồm có:

Bệnh nhân bị đau, thương tổn mắt nếu như Zona thần kinh gần mặt, mắt mà không có hướng điều trị sớm và phù hợp. Một số trường hợp nặng, thương tổn trên mắt có thể vĩnh viễn, gây mù lòa.

Người bị Zona thần kinh gần mặt, tai có thể ảnh hưởng đến thích giác, đau nhức tai dữ dội, nặng hơn có thể dẫn đến giảm thính lực, mất thính lực hoàn toàn.

Một số trường hợp Zona thần kinh vùng mặt cũng có thểt gặp phải tình trạng mất vị giác khu ăn uống. Đây có thể là một trong những dấu hiệu của hội chứng Ramsay Hunt.

Bội nhiễm cũng là một trong những biến chứng nặng của bệnh Zona thần kinh nếu như không được điều trị sớm và đúng hướng.

Triệu Chứng Và Cách Chữa Trị Bệnh Zona Thần Kinh

Bệnh zona thần kinh (zôna hay zôna thần kinh) là dạng tái hoạt của virut varicella zoster, tức bệnh trái rạ. Thường thì bệnh nhân trước kia nhiễm trái rạ khi còn nhỏ rồi lành bệnh nhưng virut không bị diệt mà ẩn vào trong tế bào thần kinh. Sau một thời gian dài, có khi hằng mấy chục năm, virut sẽ tái phát thành bệnh zona. Virut sẽ lan theo dây thần kinh rồi bộc phát ở trên da tương ứng với khu vực của dây thần kinh. Động lực khiến virut tái hoạt sau nhiều năm tiềm ẩn vẫn chưa được xác định.

Triệu chứng là ban đỏ, biến chuyển thành mụn nước với cảm giác ngứa, nóng và rát. Khoảng hai đến bốn tuần sau thì lành da nhưng cảm giác đau nóng có thể kéo dài khá lâu.

Tỷ lệ người mắc bệnh zona mỗi năm là 1,2 – 3,4 ca mỗi 1.000 người. Tỷ số này tăng lên 3,9 – 11,8 đối với người trên 65 tuổi.

2. Triệu chứng của bệnh zona thần kinh

Lâm sàng. Tr­ước khi tổn th­ương mọc 2-3 ngày th­ường có cảm giác báo hiệu như­: rát dấm dứt, đau vùng sắp mọc tổn thư­ơng kèm theo triệu chứng toàn thân ít hoặc nhiều như­ mệt mỏi, đau đầu… Hạch ngoại vi lân cận có thể sưng và đau.

+ Vị trí : thư­ờng khu trú tập trung ở những vị trí đặc biệt và chỉ có một bên của cơ thể dọc theo các đường dây thần kinh , như­ng cá biệt có thể bị cả hai bên hay lan toả.

+ Tổn th­ương cơ bản: thường bắt đầu là các mảng đỏ, nề nhẹ, gờ cao hơn mặt da, hình tròn, bầu dục lần l­ượt nổi dọc dây thần kinh , rải rác hoặc cụm lại thành dải , thành vệt, sau 1-2 giờ trên mảng đỏ xuất hiện những mụn n­ước chứa dịch trong, căng khó vỡ, các mụn nước tập trung thành cụm ( như­ chùm nho), về sau đục, vỡ, xẹp để lại sẹo ( nếu nhiễm khuẩn). Tr­ước hoặc cùng với mọc tổn thương ở da thư­ờng nổi hạch sưng và đau ở vùng tư­ơng ứng và là dấu hiệu quan trọng để chẩn đoán.

3. Nguyên nhân gây bệnh

Siêu vi khuẩn varicella zoster là thủ phạm gây nên bệnh thủy đậu và zona. Đầu tiên, cơ thể người tiếp xúc với các virus, nó lan rộng gây loét, ngứa gọi là bệnh thủy đậu. Sau đó nó đi vào trong các tế bào thần kinh, xuất hiện trở lại sau một vài năm thậm chí hàng chục năm sau, gây ra bệnh zona.

Bệnh zona thần kinh rất dễ chẩn đoán. Chỉ cần dựa vào những triệu chứng là có thể phát hiện ra bệnh. Thông thường, những mụn nước thường đóng vảy trong khoảng từ 7-10 ngày, và hoàn toàn biến mất trong khoảng từ 2-4 tuần. Ở những người khỏe mạnh, các mụn thường không để lại sẹo, đau đớn và ngứa sẽ biến mất sau vài tuần hoặc vài tháng. Nhưng những người có hệ miễn dịch suy yếu, các mụn nước sẽ phát triển khó lành.

Ở một số người lớn tuổi, bệnh zona thần kinh có thể gây đau đớn kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm sau khi bệnh đã được chữa lành. Những đau đớn này do thần kinh bị tổn thương, được gọi là đau dây thần kinh sau zona. Có người cảm thấy ngứa khủng khiếp ở khu vực từng bị phát ban. Trong trường hợp nặng, đau hoặc ngứa có thể gây ra mất ngủ, giảm cân hoặc trầm cảm.

Ngoài ra, nếu zona xuất hiện xung quanh mắt hay trán, nó có thể gây nhiễm trùng mắt thậm chí gây mù. Nếu zona tấn công vào tai, thính giác có thể bị kém. Trong trường hợp hiếm hoi, zona có thể tấn công vào não hoặc tủy sống. Có thể ngăn ngừa các biến chứng bằng cách điều trị bệnh zona càng sớm càng tốt.

4. Điều trị bệnh như thế nào

Nếu xuất hiện đau rát và những mụn nước trên da, cần đến các bác sĩ thần kinh hoặc da liễu để được khám và điều trị càng sớm, hiệu quả càng tốt. Trong trường hợp có zona thần kinh ở mắt, nên đến các bác sĩ chuyên khoa mắt để tránh nguy cơ mù mắt.

Điều trị bao gồm 2 giai đoạn: điều trị giai đoạn cấp và giai đoạn đau sau zona.

Giai đoạn cấp :

– Thuốc giảm đau:

– Efferalgan codein (paracetamol + codein) 500mg x 3 – 4 lần/ngày, là loại thuốc sủi bọt, có tác dụng giảm đau mạnh. Chống chỉ định trong trường hợp dị ứng với thành phần của thuốc, suy gan – thận.

Hoặc thuốc giảm đau chống viêm không corticoid như aspirin 1.000mg x 2lần/ngày, uống sau ăn no. Chống chỉ định trong trường hợp loét dạ dày – tá tràng, dị ứng với thành phần của thuốc.

– Corticoid (prednisolon): Liều 1mg/kg/ngày x 3 ngày đầu, sau đó giảm dần (giảm 10mg mỗi 3 ngày) rồi dừng, thường uống trong vòng 15 ngày. Chống chỉ định trong trường hợp có mẫn cảm với thuốc. Thận trọng cho người bệnh loãng xương, loét dạ dày – tá tràng, tiểu đường, tăng huyết áp, suy tim, trẻ em đang lớn. Tác dụng không mong muốn: mất ngủ, thần kinh dễ bị kích động, đục thể thủy tinh, glôcôm, phù, tăng huyết áp, loét dạ dày – tá tràng, loét thực quản, viêm tụy…

– Thuốc kháng virut (acyclovir, famyclovir…): viên nén 200mg, 400mg, 800mg. Liều 800mg x 5 lần/ngày, mỗi lần cách nhau 4 giờ. Thời gian điều trị từ 5-7 ngày. Thuốc được dùng ngay khi bệnh mới mắc hoặc khi có mụn nước xuất hiện. Thuốc có tác dụng làm giảm cường độ và thời gian đau sau zona, càng điều trị sớm hiệu quả càng cao. Chống chỉ định trong trường hợp có mẫn cảm với thuốc. Tác dụng không mong muốn: buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng, nhức đầu. Thận trọng trong trường hợp có thai và cho con bú.

– Thuốc bôi tại chỗ: trong thời gian mụn nước xuất hiện, vệ sinh nơi tổn thương sạch sẽ, mặc quần áo sạch sẽ thoáng mát tránh bội nhiễm. Khi mụn nước vỡ, có thể chấm bằng thuốc xanh metylen.

Ngoài ra có thể dùng thêm thuốc kháng histamin (chlorpheniramine…), thuốc không có tác dụng chống virut nhưng có tác dụng làm giảm ngứa tại nơi tổn thương và an thần nhẹ.

Giai đoạn đau sau zona:

– Amitriptylin: viên nén 25mg, liều từ 25-75mg/ngày chia 2 lần. Lúc đầu dùng liều thấp sau tăng dần. Thuốc có tác dụng tốt trong trường hợp đau rát bỏng, đau như xé. Tác dụng phụ: hạ huyết áp tư thế, ngủ gà, lú lẫn, khô miệng, run, táo bón, bí đái, tăng cân. Chống chỉ định: glôcôm góc đóng, u tuyến tiền liệt, loạn nhịp tim, rối loạn dẫn truyền, động kinh, có thai.

Trong trường hợp đau từng cơn, đau như dao đâm, đau nhói hoặc co cơ hay máy cơ… có thể dùng các thuốc sau với liều thấp sau đó tăng dần tới liều tác dụng:

– Carbamazepin (tegretol): viên nén 200mg, liều lượng từ 400- 1.200mg/ngày. Tác dụng không mong muốn: chóng mặt, buồn nôn lúc bắt đầu điều trị (hạn chế bằng cách tăng dần liều); hội chứng tiền đình tiểu não hoặc lú lẫn do quá liều; giảm nhẹ bạch cầu trung tính; rối loạn dẫn truyền tim; phản ứng đặc ứng (nhiễm độc da, viêm gan, thiểu sản tủy xương). Chống chỉ định: Bloc nhĩ – thất (nhịp tim chậm).

– Clorazepam (rivotril): viên nén 2mg, liều từ 1-4mg/ngày. Tác dụng không mong muốn: ngủ gà, giảm trí nhớ (ở người già). Chống chỉ định trong trường hợp mẫn cảm với thuốc.

– Gabapentin (neurontin): viên nén 300mg, liều từ 900mg-2.000mg/ngày. Tác dụng không mong muốn: ngủ gà, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, đi loạng choạng, run. Chống chỉ định trong trường hợp có thai hoặc cho con bú, dị ứng với thành phần của thuốc. Thuốc bôi tại chỗ: voltarel gel, aspirin gel… trong vòng 4 tuần.

– Vitamin nhóm B, C, E…

– Châm cứu phối hợp.